ಉಪದೇಶ ಸಾರಂ (ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿ)

ಕರ್ತುರಾಜ್ಞಯಾ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಫಲಮ್ । ಕರ್ಮ ಕಿಂ ಪರಂ ಕರ್ಮ ತಜ್ಜಡಮ್ ॥ 1 ॥

ಕೃತಿಮಹೋದಧೌ ಪತನಕಾರಣಮ್ । ಫಲಮಶಾಶ್ವತಂ ಗತಿನಿರೋಧಕಮ್ ॥ 2 ॥

ಈಶ್ವರಾರ್ಪಿತಂ ನೇಚ್ಛಯಾ ಕೃತಮ್ । ಚಿತ್ತಶೋಧಕಂ ಮುಕ್ತಿಸಾಧಕಮ್ ॥ 3 ॥

ಕಾಯವಾಙ್ಮನಃ ಕಾರ್ಯಮುತ್ತಮಮ್ । ಪೂಜನಂ ಜಪಶ್ಚಿಂತನಂ ಕ್ರಮಾತ್ ॥ 4 ॥

ಜಗತ ಈಶಧೀ ಯುಕ್ತಸೇವನಮ್ । ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿಭೃದ್ದೇವಪೂಜನಮ್ ॥ 5 ॥

ಉತ್ತಮಸ್ತವಾದುಚ್ಚಮಂದತಃ । ಚಿತ್ತಜಂ ಜಪಧ್ಯಾನಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 6 ॥

ಆಜ್ಯಧಾರಯಾ ಸ್ರೋತಸಾ ಸಮಮ್ । ಸರಲಚಿಂತನಂ ವಿರಲತಃ ಪರಮ್ ॥ 7 ॥

ಭೇದಭಾವನಾತ್ ಸೋಽಹಮಿತ್ಯಸೌ । ಭಾವನಾಽಭಿದಾ ಪಾವನೀ ಮತಾ ॥ 8 ॥

ಭಾವಶೂನ್ಯಸದ್ಭಾವಸುಸ್ಥಿತಿಃ । ಭಾವನಾಬಲಾದ್ಭಕ್ತಿರುತ್ತಮಾ ॥ 9 ॥

ಹೃತ್ಸ್ಥಲೇ ಮನಃ ಸ್ವಸ್ಥತಾ ಕ್ರಿಯಾ । ಭಕ್ತಿಯೋಗಬೋಧಾಶ್ಚ ನಿಶ್ಚಿತಮ್ ॥ 10 ॥

ವಾಯುರೋಧನಾಲ್ಲೀಯತೇ ಮನಃ । ಜಾಲಪಕ್ಷಿವದ್ರೋಧಸಾಧನಮ್ ॥ 11 ॥

ಚಿತ್ತವಾಯವಶ್ಚಿತ್ಕ್ರಿಯಾಯುತಾಃ । ಶಾಖಯೋರ್ದ್ವಯೀ ಶಕ್ತಿಮೂಲಕಾ ॥ 12 ॥

ಲಯವಿನಾಶನೇ ಉಭಯರೋಧನೇ । ಲಯಗತಂ ಪುನರ್ಭವತಿ ನೋ ಮೃತಮ್ ॥ 13 ॥

ಪ್ರಾಣಬಂಧನಾಲ್ಲೀನಮಾನಸಮ್ । ಏಕಚಿಂತನಾನ್ನಾಶಮೇತ್ಯದಃ ॥ 14 ॥

ನಷ್ಟಮಾನಸೋತ್ಕೃಷ್ಟಯೋಗಿನಃ । ಕೃತ್ಯಮಸ್ತಿ ಕಿಂ ಸ್ವಸ್ಥಿತಿಂ ಯತಃ ॥ 15 ॥

ದೃಶ್ಯವಾರಿತಂ ಚಿತ್ತಮಾತ್ಮನಃ । ಚಿತ್ತ್ವದರ್ಶನಂ ತತ್ತ್ವದರ್ಶನಮ್ ॥ 16 ॥

ಮಾನಸಂ ತು ಕಿಂ ಮಾರ್ಗಣೇ ಕೃತೇ । ನೈವ ಮಾನಸಂ ಮಾರ್ಗ ಆರ್ಜವಾತ್ ॥ 17 ॥

ವೃತ್ತಯಸ್ತ್ವಹಂ ವೃತ್ತಿಮಾಶ್ರಿತಾಃ । ವೃತ್ತಯೋ ಮನೋ ವಿದ್ಧ್ಯಹಂ ಮನಃ ॥ 18 ॥

ಅಹಮಯಂ ಕುತೋ ಭವತಿ ಚಿನ್ವತಃ । ಅಯಿ ಪತತ್ಯಹಂ ನಿಜವಿಚಾರಣಮ್ ॥ 19 ॥

ಅಹಮಿ ನಾಶಭಾಜ್ಯಹಮಹಂತಯಾ । ಸ್ಫುರತಿ ಹೃತ್ಸ್ವಯಂ ಪರಮಪೂರ್ಣಸತ್ ॥ 20 ॥

ಇದಮಹಂ ಪದಾಽಭಿಖ್ಯಮನ್ವಹಮ್ । ಅಹಮಿಲೀನಕೇಽಪ್ಯಲಯಸತ್ತಯಾ ॥ 21 ॥

ವಿಗ್ರಹೇಂದ್ರಿಯಪ್ರಾಣಧೀತಮಃ । ನಾಹಮೇಕಸತ್ತಜ್ಜಡಂ ಹ್ಯಸತ್ ॥ 22 ॥

ಸತ್ತ್ವಭಾಸಿಕಾ ಚಿತ್ಕ್ವವೇತರಾ । ಸತ್ತಯಾ ಹಿ ಚಿಚ್ಚಿತ್ತಯಾ ಹ್ಯಹಮ್ ॥ 23 ॥

ಈಶಜೀವಯೋರ್ವೇಷಧೀಭಿದಾ । ಸತ್ಸ್ವಭಾವತೋ ವಸ್ತು ಕೇವಲಮ್ ॥ 24 ॥

ವೇಷಹಾನತಃ ಸ್ವಾತ್ಮದರ್ಶನಮ್ । ಈಶದರ್ಶನಂ ಸ್ವಾತ್ಮರೂಪತಃ ॥ 25 ॥

ಆತ್ಮಸಂಸ್ಥಿತಿಃ ಸ್ವಾತ್ಮದರ್ಶನಮ್ । ಆತ್ಮನಿರ್ದ್ವಯಾದಾತ್ಮನಿಷ್ಠತಾ ॥ 26 ॥

ಜ್ಞಾನವರ್ಜಿತಾಽಜ್ಞಾನಹೀನಚಿತ್ । ಜ್ಞಾನಮಸ್ತಿ ಕಿಂ ಜ್ಞಾತುಮಂತರಮ್ ॥ 27 ॥

ಕಿಂ ಸ್ವರೂಪಮಿತ್ಯಾತ್ಮದರ್ಶನೇ । ಅವ್ಯಯಾಽಭವಾಽಽಪೂರ್ಣಚಿತ್ಸುಖಮ್ ॥ 28 ॥

ಬಂಧಮುಕ್ತ್ಯತೀತಂ ಪರಂ ಸುಖಮ್ । ವಿಂದತೀಹ ಜೀವಸ್ತು ದೈವಿಕಃ ॥ 29 ॥

ಅಹಮಪೇತಕಂ ನಿಜವಿಭಾನಕಮ್ । ಮಹದಿದಂತಪೋ ರಮನವಾಗಿಯಮ್ ॥ 30 ॥